De Pluijm 5 jaar: interview met de winnaars

Feest! De Pluijm bestaat vijf jaar. Een jubileum lang prijst HKU Theater onderzoek van afstuderende studenten. Wat onderzoeken beginnende theatermakers? Wie gaan er schuil achter de prijswinnende scripties? Wat doen ze nu en wat heeft De Pluijm voor hen betekend?  Twee huidige studenten van HKU Theater vroegen dit – en nog veel meer – aan alle eerdere Pluijmwinnaars: Hester Zijlstra (2015), René van Dijk (2016), Joy Slaats (2017) en Rafaëlle Kwakkel (2018).

door Nelleke van Doorn en Janneke Jansen

 

De winnaars

Wat voor beginnende theatermaker wint de Pluijm? En wat doen De Pluijmwinnaars nu?
Rafaëlle, Joy, René en Hester stellen zichzelf voor.

Rafaëlle Kwakkel (winnaar 2018):

Joy Slaats (winnaar 2017):

René van Dijk (winnaar 2016):

Hester Zijlstra (winnaar 2015):


Het onderzoek

Het winnen van De Pluijm was een cadeau. Maar die scriptie! Vergis je niet. Een onderwerp verzinnen, graven, blijven graven en jezelf afvragen. En dan doorgaan. Welke thema’s onderzoeken beginnende theatermakers? Hoe kwamen de Pluijmwinnaars op hun onderwerp?

René: ‘Ik moest tevoorschijn komen.’

Hester: ‘Schrijven is een kwetsbaar proces.’

Rafaëlle: ‘We vervormen de werkelijkheid.’

Joy: ‘Het balletje rolde gewoon door.’ 


Cees van der Pluijm

Erudiet, bemoedigend, vilein. Wie was Cees van der Pluijm – aan wie de prijs als eerbetoon is opgedragen? Oud-studenten en Pluijmwinnaars Rafaëlle, René en Hester blikken terug.

Rafaëlle: ‘Geen docent zo erudiet als hij.’

René: ‘Voor mij heel bemoedigend.’

Hester: ‘Heel blij dat ik die lessen nog heb gehad.’


De Prijs

De Pluijm beloont inspirerend onderzoek dat iets bijdraagt aan de kunsten. Het heeft de winnaars in contact gebracht met andere makers, waaruit nieuwe opdrachten zijn ontstaan. Hoe kijken de winnaars terug op De Pluijm en wat heeft het winnen van de Pluijm voor hen betekend?

Joy: ‘Ik had het totaal niet verwacht.’

Rafaëlle: ‘Je praat op een heel andere manier met docenten.’

Hester: ‘Een extra bevestiging en beloning.’

René: ‘Mijn plan was om stiekem af te studeren. Dat feest ging niet door.’


Het Essay

De Pluijmwinnaar mag zijn/haar onderzoek bewerken tot een artikel in de jaarlijkse uitgave van Theaterboek (uit de reeks De Nieuwen). Inmiddels zijn er dus essays geschreven over (theatermaken en) schaamte, worldbuilding, engagement in figurentheater en kunstmatige intelligentie. Wat heeft het schrijven van het essay de Pluijmwinnaars opgeleverd?

Joy & Rafaëlle: ‘Een andere invalshoek.’

René: ‘Grote begrippen, maar hoe gebruik ik ze?’

Hester: ‘Het voegt een extra denkstap toe.’


De Pluijm winnen

Tot slot. De Pluijm daagt studenten uit om onderzoek een grotere rol te laten spelen in hun creatieve proces. Je fascinatie is belangrijk. Maar hoe herken je die? Joy: ‘Je leest een artikel en kan het niet loslaten. Je herkent het daarna. Je komt het thema vaker tegen. Er zijn dingen die in je hoofd blijven doorspelen, onderwerpen die je blijft tegenkomen.’

Moet die fascinatie actueel zijn? Rafaëlle vindt van niet. ‘Het is giftig om te zeggen dat het iets te maken moet hebben met de maatschappij. Het kan een persoonlijk onderzoek zijn, waarin je uitzoekt hoe jij je als mens tot de wereld verhoudt en het innerlijk induikt. Ik denk niet dat dat minder noodzaak heeft.’

Een onderzoek gaat ook altijd over de manier waarop je in de wereld staat. Verwonder je. Bevraag je verwondering, je gedachten, je waarneming. Maar blijf je verwonderen.

De Pluimwinnaars werken vanuit verschillende fascinaties. Wat overeenkomt is een nauwkeurige beschouwing van een bepaald mens- en wereldbeeld. Wat opvalt is de afwezigheid van de mens in de scripties van de laatste twee winnaars (Joy en Rafaëlle). Joy noemt het een posthumanistisch mensbeeld. De mens moet niet meer op de eerste plek staan, niet meer als protagonist opgevoerd worden. Bekijk wat je tot nu toe wist eens vanuit een ander perspectief. Het wordt spannend om te zoeken hoe we dat nieuwe theater, zonder de mens in de hoofdrol, theatraal en herkenbaar houden.

Wat Rafaëlle en Joy hier verder over te vertellen hebben, hoor je hier…

… en hier!

Volgende week, tijdens de afstudeerdag van HKU Theater, wordt bekend wie dit jaar genomineerd zijn, en wie De Pluijm 2019 wint. Alvast een tipje van de sluier: nog nooit waren er zo veel inzendingen als dit jaar… Houd de site en onze Facebook in de gaten!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *